నా చదువు సంగతులు – 8

విద్యార్థి దశలో నన్ను బాగా ప్రభావితం చేసిన ఇంకొక మాస్టారు అశ్వత్థరావు సార్. బాకరాపేట నుంచి మా ఊరికి బదిలీ అయి వచ్చారు. బ్రాహ్మణ కుటుంబం. ఉన్నంతలో శుభ్రంగా ఉన్న ఇల్లు బాడుగకి తీసుకున్నారు. కొత్తగా వచ్చారు కాబట్టి అందరూ కొత్తయ్యోరు అని పిలిచేవాళ్ళు. ఆ పిలుపు ఆయన సుమారు పదేళ్ళు మా ఊళ్ళో పనిచేసి బదిలీపై వెళ్ళేదాకా అలాగే కొనసాగింది. మాది అప్పటికి ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల. ఆయన ఆరు, ఏడు తరగతులకు పాఠాలు చెప్పేవారు. సాయంత్రం పిల్లలకు ట్యూషన్లు కూడా చెప్పేవారు. మంచి క్రమశిక్షణగా చదివించేవారు. చదివేటప్పుడు మాట్లాడితే అస్సలు ఊరుకునే వాడు కాదు. పిల్లలందరూ మిద్దె మీద కూర్చుని చదువుకునే వారు. వాళ్ళు కింద కాపురముండేవాళ్ళు. మేం పైన నడుస్తుంటే కింద శబ్దం రాకూడదని నెమ్మదిగా మునిగాళ్ళ మీద నడవమనే వాడు. బడికి వచ్చే దాదాపు అందరూ పిల్లలు ఆయన ట్యూషన్ కి కూడా వచ్చేవాళ్ళు. ఎందుకో ఆయన దగ్గరకి ట్యూషన్ కి పంపితే పిల్లలు బాగా చదువుకుంటారని అందరికీ గురి కుదిరింది.

మాకు ఇంగ్లీషు మీద శ్రద్ధ కలిగింది ఆ సార్ వచ్చిన తర్వాతే. ఒకసారి ఆయన రిజిష్టరులో ఏదో రాసుకుంటూ ఉంటే అందులో నాకు తెలీని పదాలు కూడి కూడి చదువుతుండేవాడిని. ఆయన ఆ ఆసక్తిని గమనించి మాకందరికీ ట్యూషన్లో రోజూ స్పెల్లింగ్ , ఉచ్ఛారణలతో సహా కొన్ని ఆంగ్ల పదాలు వాటికి తెలుగులో అర్థాలు మా పలకల్లో రాసిచ్చి బట్టీపట్టమనే వాడు. ఒక అరగంటో గంటో చదివిన తరువాత వాటిని డిక్టేషన్ రాయమనే వాడు. అలా చాలా పదాలు నేర్చుకున్నాను నేను.

దార్లో ఆయన వస్తున్నాడంటే ఆడుకునే పిల్లలంతా ఇళ్ళల్లోకి పరిగెత్తేసే వాళ్ళం. ఒకసారి అలాగే గోలీకాయలాడుతుంటే అందరూ చాకచక్యంగా తప్పించుకున్నా అడ్డంగా దొరికిపోయాన్నేను. అబ్బే నేనడ్డంలేదు సార్. వాళ్ళాడుతుంటే నేను ఊరికే చూస్తూ నిలుచున్నానని అమాయకంగా అబద్ధమాడేశా. అది ఆయన మా ఇంట్లో వాళ్ళతో సహా అందరికీ చెప్పీ పడీ పడీ నవ్వాడు నా అమాయకత్వానికి.

ఆయన భార్య పేరు మంజులా మేడం. సంగీతం నేర్చుకున్నదనుకుంటా. చక్కగా పాటలు పాడేది. సినీనటుడు పద్మనాభం ఆమెకు బంధువులంట. ఆమె చిన్నప్పుడు పద్మనాభం గారు తెచ్చిచ్చిన గౌను జాగ్రత్తగా ఉంచుకుని ఓ సారి మా అక్కవాళ్ళకు చూపించిదంట. ఈటీవీ పాడుతా తీయగా కార్యక్రమంలో క్వార్టర్ ఫైనల్ దాకా వెళ్ళివచ్చింది. కూడా. ఊర్లో ఎవరైనా ఇంట్లో నీటి అవసరాలకి బావినుంచో, బోరు నుంచో తెచ్చుకునే వారు. పాపం ఆమెకు కష్టంగా ఉండేదని పిల్లలం మేమే నీళ్ళ బిందెలు చెరోవైపు పట్టుకుని తెచ్చిచ్చేవాళ్ళం. బ్రాహ్మణులకు సేవ చేస్తే మంచిదని ఊర్లో వాళ్ళు కూడా ఎవరూ అడ్డు చెప్పేవాళ్ళు కాదేమో.

చిన్నప్పటి సంగతులు

నేను చిన్నప్పటి నుంచి కొంచెం మెతకగా ఉండేవాణ్ణి. ఒకసారి మా కుటుంబమంతా కలిసి తిరుమల వెళ్ళాము. దర్శనానికి వెళ్ళేటపుడు జనం ఎక్కువగా ఉంటే కొన్ని గదుల్లో (కంపార్ట్ మెంట్లు) కూర్చోబెడతారు. అక్కడ అందరూ కూర్చున్నాం. జనాలకు బోరు కొట్టకుండా భక్తిరస ప్రధానమైని సినిమాలు వేస్తారు. అప్పట్లో వాటిలో మన ఇంట్లో వాడే టీవీల్లాంటివి పెద్దవి ఉండేవి. భక్త ప్రహ్లాద సినిమా వేశారు. మొదట్లో అంతా బాగానే చూసాను. ప్రహ్లాదుణ్ణి తండ్రి శిక్షించడం మొదలు పెట్టినప్పటి నుంచి ఏడుపు ప్రారంభించానంట. మా ఇంట్లో వాళ్ళు అవన్నీ బొమ్మలు, ఉత్తుత్తినే అనే ఎంత చెప్పినా ఏడుపు ఆపలేదంట. చివరికి దర్శనం చేసుకోకుండానే క్యూ నుంచి బయట వచ్చేసి మరుసటి రోజు దర్శనానికి వెళ్లారంట. మరోసారి మా అవ్వ కాళహస్తిలో పెళ్ళికి వెళ్ళినపుడు వరపుత్రుడు అనే సినిమాకు నన్ను తీసుకెళ్ళింది. శింబు అందులో బాలనటుడు. అందులో ఆ అబ్బాయి తండ్రి మరో ఆడదాని మాయలో పడి వాళ్ళ అమ్మను అనేక విధాలుగా హింసలు పెడుతుంటాడు. ఇంక అప్పుడు కూడా ఏడుపు ప్రారంభించానంట. మా అవ్వతోటి సినిమాకు వచ్చిన వాళ్ళంతా నన్ను తిట్టడం మొదలెట్టారంట. అప్పట్నుంచీ నాకు బాగా వయసొచ్చేదాకా మా వాళ్ళు నన్ను సినిమాకు తీసుకెళ్ళే సాహసం చేయలేదు.

చిన్నప్పుడు ఎప్పుడూ ఒక పిల్ల సంఘాన్ని వెంటేసుకుని తిరుగుతుండే వాడ్ని. గోళీలు, దొంగ-పోలీసు, కోడి బిళ్ళ, కోతి కొమ్మచ్చి మేం ఎక్కువగా ఆడిన ఆటలు. టీవీల్లో, సినిమాలో సెంటిమెంటు సీన్లు భరించలేక నేను వాటిని పెద్దగా చూసేవాణ్ణి కాదు. పాటలంటే ఇష్టం కాబట్టి ప్రతి శుక్రవారం చిత్రలహరి మాత్రం తప్పకుండా చూసేవాణ్ణి. మా అక్క వాళ్ళు మాత్రం ఏ ప్రోగ్రామైనా తెగ చూసేవారు. మరి నేను ఆడుకోవాలంటే ఎవరో ఒకరు కావాలిగా. అందుకే నేను టీవీ చూడకపోవడమే కాకుండా మా పిల్ల సంఘాన్ని మొత్తం టీవీ చూడకుండా డైవర్టు చేసేవాణ్ణి. కిట్టిగాడు అనే సీరియల్ మాత్రం పిల్లల సీరియల్ కాబట్టి కొంచెం చూసినట్టు గుర్తు. ఇప్పుడు ప్రముఖ సీరియల్ హీరో కౌశిక్ ఇందులో ప్రధాన పాత్ర పోషించాడు. ఈ మధ్యనే వికీలో బెనర్జీ గురించి రాయడానికని యూట్యూబులో వెతుకుతుంటే కృష్ణకౌశిక్ ఇంటర్వ్యూ కనిపించింది. ఈ సీరియల్ ప్రముఖ రచయిత టామ్ సాయర్ రచన ఆధారంగా తీశారంట. ఇందులో టామ్ సాయర్ పాత్రని కౌశిక్ పోషించాడు. మురళీ మోహన్ ది కూడా మరో ప్రధాన పాత్ర. ఈ కిట్టిగాడు సీరియల్ కౌశిక్ స్వయంగా యూట్యూబులో పెట్టాడు. అవసరమైన వారి కోసం లంకె ఇక్కడ.

నా చదువు సంగతులు – 7

ఒకసారి ప్రతిభ అనే సంస్థ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా జనరల్ నాలెడ్జి పోటీలు నిర్వహిస్తుందని మా వెంకట్రామయ్య సార్ కి తెలిసింది. మండల స్థాయి పోటీల్లో పాల్గొనడం అందులో మొదటి మెట్టు. అందులో మొదటి మూడు స్థానాల్లో నిలిచిన వారిని జిల్లా స్థాయిలో జరిగే పోటీలకు పంపిస్తారు. మా సార్ మళ్ళీ శ్రద్ధ తీసుకుని మా నలుగుర్నీ ఈ పోటీకి తయారు చేశారు. పరీక్ష శ్రీకాళహస్తిలో బాలుర ఉన్నత పాఠశాలలో జరిగింది. ఆ పరీక్షలో నాకు మొదటి స్థానం లభించింది. మరో గ్రామమైన కాపుగున్నేరి విద్యార్థులకి రెండు, మూడు  స్థానాలు లభించాయి. పరీక్ష రాసి నేను నేరుగా ఇంటికి వచ్చేసినా మా సార్ మాత్రం ఫలితాలు వెలువడే దాకా అక్కడే ఉన్నారు. అంతే కాదు, అక్కడ కూడా రాజకీయాలు జరిగి నా మార్కుల్లో ఏదో అవకతవకలు జరిగితే పట్టుబట్టి నా పేపరు రీ ఎవాల్యుయేషన్ చేయించి నా ప్రతిభను నలుగురికి తెలిసేలా చేశారు. నా మీద ఎంత నమ్మకముంటే అలా చేశారో మరి. అక్కడ నాకు కొంత నగదు, ఒక డిక్షనరీ బహుమానంగా ఇస్తే దాన్ని సైలెంటుగా మా ఇంటికి తెచ్చి ఇవ్వకుండా మరుసటి రోజు బడిలో గ్రామ సభ ఏర్పాటు చేసి గ్రామంలో ఉండే పెద్దల్నంతా పిలిచి సర్పంచి సిద్ధారెడ్డి గారి చేతుల మీదుగా ఇప్పించాడు. అందరూ పెద్దలు పిల్లలందరినీ ఉద్దేశించి అందరూ ఈ అబ్బాయి లాగా చదివి ఊరి పేరు నిలబెట్టాలి అంటుంటే ఆ రోజు మొదటిసారిగా మా ఇంట్లో వాళ్ళ కళ్ళలో ఆనందబాష్పాలు చూశాను. ఫలానా ఆయన మనవడు అని మా తాత పేరు నిలబెట్టినందుకు నాకు మొదటి సారిగా గర్వంగా అనిపించింది.

జిల్లా స్థాయి పోటీల్లో పాల్గొనాలంటే అందుకు కావలసిన పుస్తకాలు అన్నీ లిస్టు రాసిచ్చాడు. మా నాన్నకు చెబితే అర్థం చేసుకోడని మాతాతకు చెప్పి ఆ పుస్తకాలన్నీ తెప్పించి పరీక్షకు సిద్ధం చేశాడు. ఈ పరీక్ష కడపలో జరిగింది. అప్పటి దాకా నేనుగానీ, మా ఇంట్లో వాళ్ళు గానీ ఎక్కడా పెద్దగా బయటకు వెళ్ళలేదు. అందుకని ఆయనే  స్వయంగా నన్ను కడపకు తీసుకెళ్ళడానికి ముందుకు వచ్చాడు. కడపలో ఉదయం పది గంటలకు పరీక్ష. శ్రీకాళహస్తి నుంచి నేరుగా వెళితే కలుసుకోలేమని, ముందు రోజు రాత్రి తిరుపతిలో సార్ కి తెలిసిన వాళ్ళ ఇంట్లో ఉండి మరుసటి రోజు ఉదయమే కడపకు ప్రయాణమయ్యాం. తెల్లవారు జామునే అయినా బస్సులో విపరీతమైన రద్దీ. అందరూ కూర్చోవడానికి ఖాళీ లేదు. మూడు గంటల సేపు ప్రయాణంలో సార్ ఒళ్ళోనే కూర్చుని ప్రయాణించాను. సొంత బిడ్డలా చూసుకున్నాడు. ఆ పరీక్షలో నేను సెలెక్టు కాలేదు కానీ నా మీద ఆయన చూపించిన అభిమానం మాత్రం జన్మలో మరిచిపోలేను.

నా చదువు సంగతులు – 6

నాలుగో తరగతి సగంలో ఉండగా మా స్కూలుకి ఇనగంటి వేంకట్రామానాయుడు సారు వేరే ఊరి నుంచి బదిలీ అయి వస్తున్నాడని తెలిసింది. ఆయనదీ ముచ్చివోలు గ్రామమే. నాకు వరసకి చిన్నాన్న అవుతాడు. పిల్లలకి ఎందుకో ఆయనంటే బాగా భయం. బాగా కొడతాడంట. రోజుకో బెత్తమైనా విరగాల్సిందేనంట. పిల్లలు ఇలా రక రకాలుగా భయపెట్టారు. నేను అదే భయపడుతుంటే మా ఇంట్లో వాళ్ళు, బాగా చదవితే ఏ మాస్టారైనా ఏమీ చెయ్యరు అని అభయమిచ్చారు.

ఆయన వచ్చిన తర్వాతే నాకు బయట ప్రపంచం అంటే ఏమిటో తెలిసింది. మా తరగతిలో బాగా చదివే నలుగురిని ఎంచుకుని ప్రత్యేకంగా ట్యూషన్ చెప్పడం ప్రారంభించాడు. రోజూ ఉదయం ఐదు గంటలకు లేచి ట్యూషన్ కి వెళ్ళేవాళ్ళం. మాకు దగ్గర్లోని మదనపల్లె లోని నవోదయ పాఠశాల ప్రవేశ పరీక్ష రాయించి అక్కడకు పంపిస్తే మాకు మంచి చదువు అందుతుందని ఆయన ఆలోచన. గణితం మీద ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకునే వారు. అందరూ పరీక్ష రాశాం కానీ ఫలితాలు చూసుకుంటే ఎవరూ అందులో ఎంపిక కాలేదు. కానీ కొద్ది రోజులకు మాత్రం నాకు పోస్టులో ఓ కార్డు ముక్క వచ్చింది. నేను నవోదయ పరీక్షలో సెలెక్టయ్యాననీ ఎనిమిది వేలో పదివేలో తీసుకుని కాళహస్తిలోని మధు లాడ్జి కి వస్తే అక్కడ మిగతా వివరాలు మాట్లాడతామని దాని సారాంశం. అసలే డబ్బు వ్యవహారం, అందులో పెద్దవాళ్ళను ఒక్కరినే లాడ్జికే రమ్మంటున్నారంటే ఇందులో ఏదో గూడుపుఠాణి ఉందని మేము దాన్ని గురించి పట్టించుకోలేదు. ఇలాంటి మోసాలు కూడా ఉంటాయా అనిపించింది అప్పట్లో.

చిన్నప్పుడు నేను నాకు మిగతవారితో పోలిస్తే స్టేజీ ఫియర్ తక్కువగా ఉండేది. వేదికెక్కి పాత పాటలు, అన్నమాచార్య పాటలు పాడేవాణ్ణి. మా ఊళ్ళో పాత పాటలు ఇష్టపడే పెద్దవాళ్ళంతా ఏదైనా పండగరోజు మైకు ఏర్పాటు చేస్తే అక్కడ పాడేవాణ్ణి. ఇలా పాతపాటలు కంఠతా రావడానికి కారణం మా నాన్న. మా ఇంట్లో నేషనల్ పానాసోనిక్ వారి జపాన్ టేప్ రికార్డరు ఉండేది. మా నాన్న దగ్గర దాదాపు నూటయాభై పాత సినిమా పాటల క్యాసెట్లు ఉండేవి. అవి మార్చి మార్చి వినడం మూలాన నాకు పాటల మీద ఆసక్తి కలిగింది. అలా ఒకసారి ముచ్చివోలు స్కూలు మొత్తానికి పాటల పోటీలు జరిగితే అదివో అల్లదివో పాటకు నాకు మొదటి బహుమతి వచ్చింది. నిజానికి ఆ పోటీల్లో ఒక అక్క నాకంటే బాగా పాడిందనిపించింది. కానీ నేను చిన్న పిల్లాడైనా బాగా పాడానని నాకు ఇచ్చినట్టున్నారు.

అలాగే ఒకసారి స్వాతంత్ర దినోత్సవం నాడు మా వేంకట్రామయ్య సారు మంచి ఉపన్యాసం రాసి నాచేత మంచి భావంతో సహా బట్టీ పట్టించి అందరి ముందు ఉహన్యాసం ఇప్పించాడు. ఆ ఉపన్యాసానికి అప్పటి గ్రామ సర్పంచి, మా తాతకు ప్రియ మిత్రుడు అయిన సిద్దారెడ్డి ముఖ్య అతిథి. ఆయన నా ఉపన్యాసాన్ని విని ఆయన తెగ ఆనందపడిపోయి మా తాతతో ‘ఏం చెంగాళా ఇవాళ మీ మనవడు ఉపన్యాసం భలే చెప్పాడోయ్’ అని చెపితే మా తాత తెగ మురిసిపోయాడు.

నా చదువు సంగతులు – 5

నాలుగో తరగతి చేరిన కొద్దిరోజులకే అందరూ స్నేహితులైనారు. బడి ఆవరణ పెద్దది. రోజూ చెత్తతో నిండిపోతూ ఉండేది. అందుకని మా సార్లంతా ఒక ఉపాయం ఆలోచించారు. స్కూలు పిల్లల్నంతా బృందాలుగా విభజించారు. ఒక్కో బృందానికి ఏడో తరగతి (అప్పటికి బడిలో అదే పెద్దతరగతి కాబట్టి) చదివే విద్యార్థి లీడరు. అతను తన ఇంటికి దగ్గర్లో ఉండే చిన్న తరగతి పిల్లలతో ఒక బృందం తయారు చేసుకోవాలి. స్కూలు శుభ్రం చేసే బాధ్యత ఒక్కో రోజు ఒక్కో బృందానిది. రోజూ లీడరు ఉదయం ఐదు ఆరు గంటలకి లేచి చీపురు చేత్తో పట్టుకుని బృందంలోని మిగతా పిల్లలని లేపి తీసుకెళ్ళి బడిని శుభ్రం చేసి రావాలి. అప్పటి దాకా మా ఇంట్లో వాళ్ళు పెద్దగా పనులు చెప్పేవాళ్ళు కాదు. దాంతో మొదట్లో ఉదయాన్నే లేవడం, వంగి ఊడవటం కష్టంగానే ఉండేది. కొద్ది రోజులు ఈ పద్ధతి కొనసాగిన తరువాత  గ్రామ పెద్దలు వేరే మనుషులను ఏర్పాటు చేయడం వల్లనో ఎందుకో ఆగిపోయింది.

ఐదో తరగతి లోపు అన్ని తరగతుల వాళ్ళు రోజూ ఎక్కాలు నేర్చుకోవలిసిందే. రోజూ మధ్యాహ్నం ఇంటికి భోజనానికి వెళ్ళి వచ్చిన తర్వాత ఎక్కాలు పలకలో రాసి మధ్యాహ్నం మొదటి పీరియడు సారు ముందు పెట్టాలి. ఎవరి పలకైనా అక్కడ లేకపోయినా, పూర్తిగా రాయకపోయినా వాళ్ళకి వాచి పోయేది. మా ఇల్లు బడికి కొంచెం దూరంలో ఉండేది రాయడానికి సమయం ఉంటుందో లేదో అని భోజనానికి ముందే టైం దొరికితే అప్పుడే రాసేసి అక్కడ పెట్టేసేవాణ్ణి. ఒక వేళ కుదరకపోతే దార్లో నడుస్తూ రాస్తూ పోయేవాణ్ణి. ఇక సాయంత్రం ఎక్కాలు బాగా తెలిసిన వాళ్ళు నిలుచోని చెబుతూంటే మిగతా వాళ్లంతా చెప్పాలి. ఈ ట్రెయినింగు ఎంతా బాగా పనిచేసేదంటే ఒకసారి మా తాత పక్కన పడుకుని నిద్రపోతున్న నేను హఠాత్తుగా లేచి ఎక్కాలన్నీ ఒప్పజెప్పానంట. నేను గాలిలో అంకెలు వేయడం చూసి కూడా మా ఇంట్లో వాళ్ళి ఎగతాళి చేసేవాళ్ళు.

అప్పటికే గ్రామంలో కొద్దిమంది యువకులు డిగ్రీలు పూర్తి చేసుకుని వచ్చారు. ఖాళీగా ఉండటం ఎందుకని ఊర్లోనే ఇంగ్లీషు మీడియం పాఠశాల ప్రారంభించారు. మా ఇంటికి వచ్చి నన్ను కూడా అందులో చేర్చమని మా తాత (అమ్మ వాళ్ళ నాన్న)ను అడిగారు. మంచి ఉపాధ్యాయులతో గవర్నమెంటు ఏర్పాటు చేసిన పెద్ద బడి ఉండగా ఎవరో అనుభవంలేని వాళ్ళు చెప్పే ఇంగ్లీషు చదువులు వద్దని మా తాత నన్ను అందులో చేర్పించలేదు. తరువాత కొద్దిరోజులకి వాళ్ళే ఆ బడిని మూసేసి పెద్దబడిలో ఉపాధ్యాయుల కొరత ఉండటంతో గ్రామస్థుల చొరవతో అక్కడే చదువు చెప్పటం ప్రారంభించాడు. ఉపాధ్యాయుల ఖాళీలను ప్రభుత్వం ఎంతకాలానికీ భర్తీ చేయకపోవడంతో గ్రామం సొమ్ము జీతాలుగా చెల్లించి ఊర్లో వాళ్ళనే ఉపాధ్యాయులుగా నియమించడం విద్యకు ఆ గ్రామస్తులిచ్చే విలువకు నిదర్శనం.

నా చదువు సంగతులు – 4

నాకు మూడో తరగతి పూర్తయ్యేటప్పటికి మా అక్కవాళ్ళిద్దరూ హైస్కూలు చదువు కోసం ముచ్చివోలుకు వెళ్ళిపోయారు. అక్కడ అప్పుడు ఏడో తరగతి దాకా ఉండేది. పదో తరగతి దాకా చదవాలంటే పల్లం కానీ, అక్కుర్తి గానీ వెళ్ళేవాళ్ళు. అక్కవాళ్ళు వెళ్ళి పోవడంతో నేను కూడా నాలుగో తరగతికే ముచ్చివోలు వెళ్ళిపోయాను. చేమూరుతో పోలిస్తే ముచ్చివోలు పెద్ద ఊరు. బడి కూడా పెద్దదే. చిన్నబడి నుంచి పెద్దబడికి మారగానే ముచ్చివోలులో నా స్నేహితులు నన్ను బాగా హెచ్చరించారు.
ఒరే మీ ఊరు లాగా ఇది చిన్నబడి కాదు. ఇక్కడ చాలా మంది సార్లుంటారు. క్రమశిక్షణగా ఉంటుంది. బాగా కష్టపడాలి అన్నారు. చిన్నవయసులో ఆడుకునే వయసులో చదువంటేనే కష్టం కదా మరి. ఊరికి పడమరగా ఉన్న పాండురంగ స్వామి గుడి ఆవరణలోనే బడి ఉండేది. ఇప్పుడు ఊరికి తూర్పుగా ఉన్న మైదానంలోకి మార్చారు. ఆ ఊళ్ళో అప్పటికే బాగా చదువుకుని మంచి ఉద్యోగాలు చేసేవాళ్ళు. మా బంధువులు ఒకరిద్దరు అమెరికాలో కూడా ఉండేవారు. మా అవ్వ ఎప్పుడూ అలా బాగా చదువుకుని పైకొచ్చిన వాళ్ళను గురించి నాతో చెబుతూ నన్ను కూడా వాళ్ళలాగా చదవమనేది. కుటుంబంలో ఓ ఏ ఒక్కరికైనా చదువు విలువ తెలిస్తే చాలు వాళ్ళ పిల్లల భవిష్యత్తు బాగుండడానికి.

ఆ బడిలో ఉపాధ్యాయులు కూడా దండిగా ఉండేవారు. గోపాల్ రెడ్డి సార్, అశ్వత్థరావు సార్, నారాయణ శెట్టి  సార్, మునికృష్ణారెడ్డి సార్ నాకు కొన్ని బాగా గుర్తున్న పేర్లు. వాళ్ళ పక్కనే ఉండే వేలవేడు, ఓబులాయ పల్లి, శ్రీకాళహస్తి లాంటి ఊర్ల నుంచి వచ్చేవారు. గోపాల్ రెడ్డి సార్ అంటే అందరికీ హడల్. ఓ సారి ఆయన కొట్టే దెబ్బలకి తట్టుకోలేక ఓ విద్యార్థి రోజూ ఆయన వేసుకొచ్చే స్కూటర్ సైలెన్సరులో అరటి తొక్క కూరేశాడు. ఆయన బండి స్టార్ట్ చేయడానికి నానా కష్టాలు పడ్డ తరువాత అసలు విషయం తెలిసింది. మరుసటి రోజు క్లాసులో అతనికి వీపు విమానం మోత మోగిపోయింది. ఆయన వేసే శిక్షలు మామాలువి కావు. కొన్ని విచిత్రంగా ఉండేవి. గోడ కుర్చీ వేయడం. కాళ్ళ మీద పెద్ద బండరాయి ఉంచడం. కాళ్ళు పైకి, తల కిందకి పట్టుకుని పిర్ర మీద ఎడా పెడా వాయించడం, ఇలాంటివి. నారాయణ శెట్టి సారేమో ఒంగోబెట్టి దబేల్మని ఒక్క బాదు బాదేవాడు. ఏదైనా అప్పజెప్పకపోతే ఎర్రటి ఎండలో మోకాళ్ళ మీద కూర్చుని చదవమనే వాడు. కింద ఇసక. పైన ఎండ. అంత జేసినా ఊర్లోవాళ్లెవ్వరూ వచ్చి గొడవ చేసే వాళ్ళు కాదు. ఏం చేసిన తమ పిల్లల భవిష్యత్తు కోసమే కదా అని వాళ్ళ నమ్మకం.

నా చదువు సంగతులు – 3

నాకు రెండో తరగతి లో ఉండగానే మా స్కూలుకి ప్రసాద్ సారు కొత్తగా వచ్చాడు. ఈయన సొంతూరు మా అమ్మమ్మ వాళ్ళ ఊరే (ముచ్చివోలు). మాకు దూరపు బంధువు కూడా. ఆయన స్కూల్లో చదివేటపుడు మా అమ్మకి జూనియర్. ఆ చనువుతో నన్ను బాగా చేరదీసేవాడు. ఖాళీగా ఉన్నపుడు నన్ను దగ్గర కూర్చోబెట్టుకుని మా అమ్మమ్మ ఊరు గురించి కబుర్లు చెబుతుండేవాడు. చేమూరు నుంచి ముచ్చివోలు రోడ్డు మార్గం దాదాపు ఇరవై కిలోమీటర్లపైనే ఉండేది. రోజూ ఆయన అడ్డదారిన ఆ ఊరి నుంచి ఈ ఊరికి సైకిల్ తొక్కుకుంటూ వచ్చేవాడు. ఎపుడైనా మా ఇంటికి వచ్చి భోజనం చేసేవాడు.

మా ఇంటి పక్కనే తాటి చెట్లు దండిగా ఉండేవి. ఎండాకాలం వచ్చిందంటే అందులో తాటికల్లు దింపడానికి మా ఊళ్ళో గీత కార్మికులు ఉండేవాళ్ళు. ఎండాకాలం అప్పుడే దింపిన కల్లు తాగితే చలువ చేస్తుందని మా ఇంట్లో వాళ్ళు చెబితే రోజూ కల్లు దించే సమయానికి గ్లాసు తీసుకుని తయారయ్యే వాణ్ణి నేను. ఒకరోజు మా సార్లు మా ఇంటి నుంచి కల్లు తీసుకురమ్మన్నాడు. అలాగే అని రెండు చెంబులు తీసుకెళ్ళాం. ఆ డోసు ఎక్కువై మా సార్లు చేసిన అల్లరి నాకింకా గుర్తుంది. ప్రతి ఒకరూ సార్ ముందుకి వెళ్ళి నిలబడ్డం, వేళ్ళు చూపించి ఇవెన్ని అని అడగడం, వాళ్ళ పేర్లు, వీళ్ళ పేర్లు అడగటం, నవ్వుకోవడం.

రెండో తరగతి లో దసరా సెలవులిచ్చారు. సెలవులకి అమ్మమ్మ వాళ్ళింటికి వెళ్ళటం అలవాటు. మా ప్రసాద్ సార్ నాతో పాటు సైకిల్ లో వస్తావా, సరదాగా ఉంటుంది అని అడిగాడు.  నేను ఎగిరి గంతేశాను. నేను ముచ్చట పడుతున్నానని అమ్మవాళ్ళు కూడా సరే అన్నారు. ఓ సంచీలో బట్టలు పెట్టి నన్ను సైకిల్ వెనుక సీట్లో కూర్చోబెట్టారు. మా ప్రసాద్ సార్ రోడ్డు బాగున్నంత సేపూ కబుర్లు చెబుతూ బాగానే తొక్కాడు. అడ్డదారిలో దిగేసరికి పాపం తొక్కడం బాగా కష్టమైంది. చిన్నపిల్లాడిని కదా ఏం నడిపిస్తాములే అని నన్ను సైకిల్ మీదనే ఉంచి సైకిల్ దిగేసి కొద్దిదూరం నెట్టుకుంటూ వచ్చాడు. కొద్ది దూరం వచ్చాక అది కూడా కష్టమైంది. ఇహ లాభం లేదనుకుని నన్ను కూడా దిగి నడుచుకుంటూ రమ్మన్నాడు. నేను దిగి నెమ్మదిగా నడక ప్రారంభించాను. కొద్ది దూరం వెళ్ళగానే నాకు కళ్ళు తిరిగి వాంతి అయింది. పాపం భయపడిపోయాడు. నేను ఎలాగోలా కొద్ది దూరం నడిచి మెయిన్ రోడ్డు చేరుకున్నాం. అక్కడ నుంచి మళ్ళీ సైకిలెక్కి తొక్కడం ప్రారంభించాడు. అవ్వ వాళ్ళ ఇంటి దగ్గర డ్రాప్ చేసేటప్పుడు మాత్రం, దారిలో జరిగిన సంగతి మాత్రం ఎవరికీ చెప్పకేం అన్నాడు. అన్నట్టుగానే నేను ఎవ్వరికీ చెప్పలేదు. అప్పటి నుంచీ ఆయన అలాంటి సాహసానికి ఎప్పుడూ పూనుకోలేదు.

నేను చేమూరు స్కూలు నుంచి మారిపోయిన తరువాత ప్రసాద్ సారు కుప్పం కి బదిలీ అయ్యాడు. ప్రస్తుతం అక్కడే నివాసం అనుకుంటా. అప్పుడప్పడూ ముచ్చివోలు వస్తుంటారు. చాలా సార్లు కలవాలని ప్రయత్నించాను కానీ కుదర్లేదు.